#SmogCycleChic, czyli jaka maska antypyłowa na rower?

#SmogCycleChic, czyli jaka maska antypyłowa na rower?

Dawno temu w odległej galaktyce… Pod zamkowym wzgórzem zamieszkał smog. Każdego roku przez sezon grzewczy straszył mieszkańców groźnymi pyłami. Ludzie chorowali, chowali się po domach, dzieci nie chodziły do parków. A rowerzyści odstawiali swoje rowery na pół roku.

Drodzy rowerzyści (i mieszkańcy miast), wiedzcie, że nie musicie rezygnować z codziennych aktywność, nawet kiedy smog szaleje na polu. Bo dzisiaj opowiemy Wam, na co zwrócić uwagę, wybierając maskę antypyłową.

Wawelski smog. Taki malowniczy*

Czasem można spotkać się z romantyczną informacją, że Kraków spowija ni mniej ni więcej, ale… „londyński smog”. Wbrew pozorom i miłym skojarzeniom – nie jest to dobra wieść. Londyński smog to określenie typu kwaśnego smogu, o podobnym składzie chemicznym (dwutlenek siarki, dwutlenek azotu i tlenek węgla), jaki zaobserwowano kiedyś w Londynie. Związki zawarte w smogu są toksyczne.

To, co wisi w krakowskim powietrzu, naukowcy dzielą na kilka rodzajów pyłów, różniących się wielkością. Tajemniczy skrót „PM” to właśnie oznaczenie pyłu, Particulate Matter, a ich wielkość podawana jest w mikrometrach (μm). Jakie to będą wielkości? Aby uzyskać milimetr, trzeba by połączyć ze sobą 1000 mikronów.

  • PM10 to pyły, których nie widzimy gołym okiem. Cząsteczki mają średnicę nieprzekraczającą 10 mikronów. Lubią drażnić drogi oddechowe.
  • Bardziej niebezpieczne są pyły mniejsze, PM2,5. Mogą zawierać metale ciężkie i toksyczne substancje, jak osławione benzoapireny. Ich rozmiar jest na tyle mały, że nozdrza nie są w stanie ich odpowiednio odfiltrować. Rakotwórcze substancje przedostają się przez drogi oddechowe do naczyń włosowatych, gdzie trafiają do krwi, a stąd do krwiobiegu.
  • W powietrzu mamy pyły pochodzące ze spalin, submikronowych wielkości, także toksyczne.
  • Oraz lotne związki organiczne (np. SO2, NO2, NOx), toksyczne dla organizmu, i pochodzące ze spalania paliw, a także produkowane przez przemysł

Daruję sobie opisy wszystkich powikłań, i licznych przypadków wielokrotnego przekraczania norm stężeń poszczególnych pyłów w takim, na przykład, Krakowie (bo witki opadają).  Ale jeśli macie ochotę poczytać więcej, zapraszam na stronę  Małopolskiego Monitoringu Powietrza.

3083284967_1_5_5q7XBAaq

Mieszkańcy Krakowa wdychają taką ilość beznoapirenów, która odpowiada wypaleniu 2500 papierosów rocznie – informuje Krakowski Alarm Smogowy.

4 rzeczy, na które zwróć uwagę, wybierając maskę na smog

Ten wpis potraktuj, proszę, jako wstęp do kolejnego, gdzie postaram się porównać właściwości masek poszczególnych producentów. Na potrzeby tego wpisu posłużyłam się tabelką masek jednego producenta (bo była wygodna i czytelna).

1. Do czego ma służyć?

Na początek warto zastanowić się nad kilkoma sprawami:

  • jaka ma być wydajność maski?
  • do jakich aktywności maski potrzebujesz?

Jeśli zamierzasz wpaść na krótką wizytę turystyczną do zasmogowanego miasta, jednorazowe maseczki ze sklepu budowlanego powinny wystarczyć (oczywiście, filtr musi spełniać odpowiednie standardy, ale o tym za chwilę). Natomiast, jeśli mieszkasz na stałe w takim mieście – nie ma rady – trzeba sięgnąć po długofalowe rozwiązania. W ostateczności okażą się tańsze niż jednorazówki.

Maseczki antysmogowe mogą różnić się designem, dlatego warto odpowiedzieć sobie na pytanie, do jakiego typu czynności maska jest potrzebna. Na rynku można znaleźć maski przeznaczone dla pieszych, rowerzystów, zwolenników metra, czy uprawiających sporty zimowe, i motorowe, włącznie z jazdą na quadach. Jest to blog rowerowy, więc zakładam, że maska będzie służyć Wam głównie do jazdy na rowerze. Koniecznie zatem wybierajcie maski z zaworami wentylacyjnymi, które umożliwią Wam łatwiejsze oddychanie w czasie jazdy. Maska przeciwpyłowa dla biegacza i sportowo jeżdżącego na rowerze to Respro Cinqro, z większymi, wydajniejszymi zaworami wentylacyjnymi.

2. Filtr maskę czyni

1791633553_bfac40f761_b

Maseczka lekarska nie jest najlepszym rozwiązaniem na krakowski smog. Tutaj potrzeba filtra z iście imperialnym rozmachem! Co prawda maska będzie droższa, ale też bardziej skuteczna.

Zwróć uwagę, czy filtr maski antypyłowej ma oznaczenie, że poradzi sobie ze wspomnianymi wyżej zanieczyszczeniami typu PM2,5, czyli z mniejszym, ale za to bardziej niebezpiecznym pyłem. Jest to jeden z głównych parametrów, który należy wziąć pod uwagę, wybierając maskę na smog do takiego miasta, jak Kraków. Jeśli maska filtruje mniejsze pyły, w pakiecie rozpracowuje dobrze także i te większe zanieczyszczenia, o średnicy μm=10 (PM10).

Natomiast z pyłami mniejszymi, submikronowych wielkości, dobrze rozprawia się filtr HEPA*. Fanom tematyki dodamy tylko, że HEPA filtruje ultra-małe pyły, o rozmiarze μm=0,3, a jego skuteczność wynosi… 99,97%! Co ciekawe filtr HEPA nie będzie zabezpieczał przed smrodkiem. Jeśli chcecie mieć komfort olfaktoryczny ;) (odbierany węchem, no. Nie znaliście tego określenia? Ja też nie), potrzeba węgla aktywnego. Węgiel aktywny odpowiedzialny jest w masce za absorbowanie toksycznych dla organizmu związków gazowych, takich jak dwutlenek siarki (SO2), tlenki azotu (NOx) – mogą być one oznaczone w ten sposób: VOCs (Volatile Organic Compounds – lotne związki organiczne).

Warto też dodać, że pieczę nad standardami masek przeciwpyłowych sprawuje kilka instytutów. Ja spotkałam się z dwoma: europejskim oraz amerykańskim standardem. W Europie standard EN143 dotyczy filtrów wymiennych do masek (oznaczenia P1, P2 oraz P3), a półmaski filtrujące (jednorazowe) regulowane przez standard EN149 (oznaczenia FFP1, FFP2, FFP3). Natomiast za oceanem maski do przeznaczeń przemysłowych certyfikuje NIOSH (oznaczenia N95, N99, N100). Jeśli więc nie chcecie kupować masek znanych marek „cywilnych”, takich jak np. RZMask, Respro, czy Totobobo, wybierając maskę „przemysłową” zwróćcie uwagę, czy filtry posiadają któreś z oznaczeń: standardy

Standard EN 143

Filtry ze standardem EN 143 (P)

Standard EN149

Standard EN149 (FFP)

*Warto także wiedzieć, że maski popularnych producentów (np. RZMask, Totobobo, czy większość Respro), nieprzeznaczonych do użytku przemysłowego i do silnie trujących substancji, nie posiadają oficjalnych certyfikatów, a mogą posiadać  certyfikację prywatnych laboratoriów. Niektóre niezależne źródła przestrzegają przed oznaczeniami takimi jak „HEPA podobny” (HEPA-like), „filtr typu HEPA” (HEPA-type), czy „99”, „96%”. To raczej chwyty marketingowe, i w praktyce może oznaczać, że filtr nie musi rygorystycznie spełniać standardów, a „błąd pomiarowy” – w zależności od naszego farta – może być albo znikomy albo… dość znaczny. Taka ruletka.

3. Bo rozmiar ma znaczenie

5276937996_7a0b0a1497_b

Jak rower do użytkownika, tak maskę na smog należy dobierać do budowy ciała. Za duża maseczka będzie nieszczelna, za mała – będzie uciskać.  Rozmiar maski dobiera się do postury: wystarczy znać swój wzrost i wagę. Niektóre maski (Totobobo) można dociąć do własnego wymiaru.

4. #SmogCycleChic, bo jesteś tego warty/-a

9846834876_da38bfbced_b

A teraz gratka dla tych, dla którzy szczególnie dbają o indywidualny look – nawet w masce przeciwsmogowej możemy nosić się stylowo. Niektórzy producenci umożliwiają dopasowanie maski przeciwpyłowej do swoich potrzeb, lub stuningowanie starej maski, która już nam się znudziła. Wszystko, oczywiście, odpłatnie. Ale, jak wiecie, dla marketingu only sky is the limit ;)

A na koniec test Lorda V.

Taką oto tabelę wypluła nam wyszukiwarka masek na smog marki Respro.com. Zaznaczyliśmy, że maska ma być stosowana w mieście w czasie dojazdów do pracy rowerem. Zadanie jest takie: którą maskę / filtr należy wybrać na krakowski smog? 

A) Techno

B) Sportsta

C) Nitesight

D) Cinqro

maski

Odpowiedzi

A i D) Masek antypyłowych Techno i Cinqro Urban nie powstydziłby się sam Darth Vader:  obie zdadzą egzamin tam, gdzie pyły, kurze i spaliny. Cinqro jest wersją bardziej wyczynową, także do jazdy sportowej.

Filtr maski antysmogowej Nitesight odpada w przedbiegach. Samo filtrowanie spalin to oręże niewystarczające podczas półrocznej inwazji smogu (brak zaznaczeń przy parametrach: Dust&Pollen Filtration PM2,5 i Sub-Micron Filtration – 1. i 2. wers).
Mimo sportowego designu i ochrony przed mniejszymi pyłami, także maska antypyłowa Sportsta także nie za dobrze sprawuje się tam, gdzie samochody i spaliny (brak zaznaczeń przy parametrach: Exhaust Fume Filtration i Organic Vapour Filtration – 3. i 4. wers)

Porównaliśmy też maski przeciwpyłowe znanych marek. Zapraszamy do przeczytania: tutaj.

PS Nawet jeśli tekst zawiera lokowanie produktu, nie jest to artykuł sponsorowany. Ani test.
PPS Tak, tekst pierwotnego wpisu nieco zmodyfikowałam ;) Dodana wiedza została pomalowana na kolor bordo 

*Cytat: Rowerzystka miejska

Fot. 1, 2, 3, 4, 5

  • Kraku

    a jak się ma sprawa z maskami typu RZ Mask?
    Pozdrawiam.

  • amrac

    Od siebie dodam, że filtry Respro pasują do innych masek Respro o innych maskach – liczy się budowa. Np. ja mam MASKĘ Sporta, ale wymieniłem (po zużyciu oryginalnego) na Techno.

    • iw

      gdzie kupiłes maske Respro?

  • Wojciech

    Kraku- RZ Mask rozwarstwiła mi się po ponad miesiącu codziennego stosowania i nie jest przeznaczona do jazdy w pochylonej pozycji na rowerze(zsuwa się z tyłu jednocześnie przyciskając nos).

  • naciągactwo

    Te wszystkie maski to totalna porażka, jak się tylko trochę ktoś aktywniej porusza (większość rowerzystów) to nic nie dają a tylko podduszają/utrudniają oddychanie, wdychamy samemu wydychany CO2, można zemdleć od własego wydechu pozbawiając się tlenu, to zwykłe sraszenie i naciągactwo jak z lekami

    • asdf

      zgoda pełna. jak z branżą farmaceutyczną.
      kiedyś jeden z szefów w dużej firmie farmaceutycznej w latach 70-tych podzielił się wizją: leki kupować będą ludzie zdrowi (tak jak dzieje się już dzisiaj), to poszerzy rynek zbytu.
      Obecnie nie wystarcza oddychać, trzeba nosić maskę, to tez poszerzyło rynek zbytu.

  • Anula123

    tego nie wiem, ale moge zrecenzowac ta maske http://allegro.pl/maska-antysmogowa-przeciwpylowa-pm2-5-i5862441789.html

    ten allegrowicz ma wiele modeli wiec mozna sobie cos dopasowac.
    calkiem fajna, tworzywo dobrego gatunku, mocny rzep , w zasadzie maska jak maska – kolor fajny i wzór a na to jako kobieta zwracam uwagę :)) Można też u gościa filtry wymienne kupić . porównywalam ta maske z innymi bardziej znanymi i roznicy nie widze , a moja na pewno ladniejszy ma wzor, filtry sa identyczne wiec po co przeplacac

  • KIKI

    trzeba się zastanowic czy maska ma by ładna czy skuteczna . Smog to nie tylko pyły , nie tylko tlenki siarki czy azotu jak czytałam powyżej ale przede wszystkim rakotwórcze substancje smoliste i benzo-a-piren. Takie maski produkuje się dla przemysłu i takie właśnie chronią na ulicach głównie sportowców (chodzi o wysiłek fizyczny) . Ponieważ czym różni się pracownik zakładu przemysłowego od osoby przechodzącej koło płotu tego zakładu.

  • Czy maski robocze FFP3 filtrują pyły PM2.5 ? Żadna ale to żadna nie ma takiej informacji. Normy Nawet nie opisują rozmiaru cząsteczek.

    • Cześć. tak, przyznam, że ciężko się połapać co i jak. Miałam podobnie, jak pisałam dwa lata temu ten tekst – bo mało jest źródeł, które zbierałyby wszystkie zagadnienia na ten temat. Ale w skrócie PM 2,5 to pył atmosferyczny, którego cząsteczki są nie większe niż 2,5 μm (źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/PM2,5), a FFP filtrują pyły większe niż 0,6 μm – z różną skutecznością. W przemyśle chemicznym używa się FFP3, a wydaje się, że FFP2 powinny być przyzwoite jeśli chodzi o absorbowanie PM2,5 (por. http://www.uvex-safety.com/products/respiratory-protection/the-interpretation-of-ffp-classes/ ). Jednakże warto zwrócić uwagę, żeby maska miała także węglowy filtr, który wyłapałby także gazowe zanieczyszczenia.

  • Robert

    Te maski nic nie dają. Pic na wodę.
    „Jeśli zamierzasz wpaść na krótką wizytę turystyczną do zasmogowanego miasta, jednorazowe maseczki ze sklepu budowlanego powinny wystarczyć (oczywiście, filtr musi spełniać odpowiednie standardy, ale o tym za chwilę). Natomiast, jeśli mieszkasz na stałe w takim mieście – nie ma rady – trzeba sięgnąć po długofalowe rozwiązania. W ostateczności okażą się tańsze niż jednorazówki.”
    24 godziny na dobę w masce z rurą do filtra węglowego ?
    Jak smog jest na dworze to jest i w domu.